O Teneryfie

Podstawowe wiadomości o wyspie Teneryfa

Teneryfa jest największą wyspą całego archipelagu wysp kanaryjskich, i mierzy 2034 kilometry kwadratowe, mając około 80 km długości i 50 km szerokości. Linia brzegowa liczy 342 km długości. Zamieszkała jest przez około milion osób, ale nieoficjalne dane mówią o milionie dwieście tysięcy. Ta różnica spowodowana jest tym, że nie ma tutaj obowiązku meldunkowego, bez którego można normalnie funkcjonować.

Teneryfa
Teneryfa
Teneryfa
Anaga4m - Wycieczki po Teneryfie po polsku

Administracyjnie Teneryfa obejmuje również około 200 małych wysp będącymi nieużytkami. Najczęściej są to duże skały wystające z wody. Łączna ich powierzchnia wynosi 213835 metrów kwadratowych. Zalicza się do nich między innymi Roques de Anaga czy Roque de Garachico.

Teneryfa jest wyspą pochodzenia wulkanicznego. Powstawała w kilku etapach. Pierwszy szacuje się na około 30 milionów lat temu w , kiedy z dna Atlantyku rozpoczęła wydobywać się lawa, tworząc wzniesienia z których powstały wyspy kanaryjskie. Kolejny okres rozpoczął się około 9 do 7 milionów lat temu, w miocenie. Nad powierzchnię oceanu wystawały wówczas masywy Adeje, Anaga i Teno. Na kolejnych etapach głównym elementem kształtującym teren była erozja oraz budowanie się centralnej części Teneryfy poprzez liczne erupcje. W ten sposób powstał najwyższy szczyt Hiszpanii Teide (3718 metrów nad poziomem morza.)

Teneryfa zajmuje centralne miejsce między wyspami archipelagu: Gran Canaria , na wschodzie, oraz La Gomera i La Palma na zachodzie. Leży około 300 kilometrów od kontynentu afrykańskiego, (Maroka i Sahary Zachodniej), oraz około 1000 kilometrów od Półwyspu Iberyjskiego, (Hiszpanii i Portugalii kontynentalnej).

Wyspy Kanaryjskie są w strefie klimatu subtropikalnego. Sama wyspa Teneryfa posiada kilka swoistych mikroklimatów. W części przybrzeżnej wyspy klimat jest typu półpustynnego i pustynnego, w głębi lądu wyspa posiada klimat typu śródziemnomorskiego.

Na klimat mają istotny wpływ dwa prądy morskie: Golfstrom (cieplejszy) i Kanaryjski (chłodniejszy), które powodują wahania temperatury oceanu od dziewiętnastu do dwudziestu czterech stopni celcjusza. Mimo niewielkiej powierzchni klimat jest zróżnicowany w wyniku przedzielenia wyspy przez wysokie pasmo górskie. Teneryfa Północno-wschodnie wybrzeże ma klimat z częstszymi mgłami i nieco większymi opadami niż południowe.

Wraz ze wzrostem wysokości średnie temperatury spadają, a ilość opadów wzrasta. Pomimo niewielkiej odległości pomiędzy położonymi w górach miejscowościami a wybrzeżem występują duże różnice temperatur (nawet ponad 10 stopni celcjusza) , oraz w opadach. W okresie zimowym krater el Teide często pokrywa śnieg. Szata roślinna północno-wschodniej części wyspy jest zielona i są dobre warunki dla rolnictwa, część południowo-zachodnia jest uboga w szatę roślinną. W wyższych partiach wyspy rośnie sosna kanaryjska o długich, miękkich igłach, mająca zdolność wchłania wody z mgły.

Prawie połowa wyspy, 49 procent, jest objęta ochroną zarządzaną przez Red Canaria de Espacios Naturales Protegidos Teneryfa. Spośród 146 chronionych obszarów Wysp Kanaryjskich, 43 znajdują się na Teneryfa. Jest osiem typów obszarów chronionych. Oprócz parku narodowego Teide, park naturalny Parque Natural de la Corona Forestal, dwa parki wiejskie: (Parque rural de Anaga i Parque rural de Teno), cztery rezerwaty (El Pijaral, Ijuana, Roques de Anaga, La Resbala), sześć specjalnych rezerwatów (między innymi. Malpaís de Guimar, Barranco del Inferno, Chinjero), czternaście pomników przyrody, dziewięć obszarów chronionego krajobrazu i sześć miejsc naukowego zainteresowania.

Wyspy Kanaryjskie mają niski poziom zanieczyszczenia powietrza z powodu niewielkiego uprzemysłowienia oraz dzięki wiejącym pasatom. Na wyspie największe zanieczyszczenia emituje rafineria, dwie elektrociepłownie oraz ruch drogowy. Teneryfa jest jednym z najczystszych miejsc w kraju. Zanieczyszczenia są stale monitorowane, aby nie przeszkadzać pracy obserwatoriów astrofizycznych położonych na szczytach.

Sięgając Historii, Legenda głosi, że Teneryfa jest pozostałością zaginionej Atlantydy. Niepotwierdzone hipotezy datują pierwsze osadnictwo na dwunasty wiek. Badania archeologiczne i analizy radiowęglowe wskazują, że ludzie przybyli na Teneryfa około dwusetnego roku przed naszą erą. Do 1402 roku, czyli do przybycia na wyspy Hiszpanów, była ona zamieszkana przez Guanczów, (nazwa nadana przez Hiszpanów). Mieli oni jasną cerę i włosy oraz niebieskie oczy. W świetle ostatnich badań, byli ludem pochodzenia berberyjskiego. Poprzednie hipotezy o pochodzeniu celtyckim, lub że byli potomkami wikingów, nie zostały potwierdzone.

Guanczowie podzielili wyspę Teneryfa na 10 okręgów administracyjnych – królestw. 12 grudnia 1495 roku, w bitwie pod Acentejo, Guanczowie zostali pokonani przez hiszpańskich konkwistadorów, i ulegli eksterminacji. Część została wywieziona do Europy jako niewolnicy, a resztki rdzennych mieszkańców szybko się zasymilowały i przeszły na katolicyzm, a ich język poszedł w zapomnienie. Praktycznie dzisiaj nie ma już potomków Guanczów.

Hiszpanie założyli miasto La Laguna – pierwszą stolicą wyspy (do 1723 roku).

Lokalizacja w głębi wyspy podyktowana była względami bezpieczeństwa, gdyż wybrzeża nękane były przez angielskich piratów. Wysokie opady zapewniały zaopatrzenie w słodką wodę.

25 lipca 1797 roku, Teneryfa została zaatakowana przez flotę brytyjską. Celem ataku było Santa Cruz de Tenerife, siedziba władz hiszpańskich. Atakiem dowodził Horacy Nelson, który w walce stracił prawe ramię.

Początkowo wyspa Teneryfa wraz z całym archipelagiem przeżywała okres prosperity; znajdowały się na niej porty tranzytowe dla żeglugi do obu Ameryk. Stopniowo jednak traciła na znaczeniu, a podstawowe produkty: cukier trzcinowy, oraz karmin zostały wyparte z rynku przez tańszą konkurencję. W 1821 roku, wyspa Teneryfa została włączona do Hiszpanii jako prowincja, ze stolicą w Santa Cruz de Tenerife. W 1936 roku. została opanowana przez wojska generała Franco. Pod jego rządami wyspa Teneryfa popadła w kłopoty gospodarcze. W latach pięćdziesiątych, dwudziestego wieku sytuacja była tak dramatyczna, że wielu mieszkańców emigrowało do Wenezueli.

Na początku lat sześćdziesiątych, dwudziestego wieku wyspa została przekształcona w strefę turystyczną, początkowo dla turystów brytyjskich. W tym okresie na Teneryfę i sąsiednią Gran Canarię pływał z Polski MS Batory z tzw. wycieczkami orbisowskimi.

27 marca 1977 w Porcie Lotniczym Tenerife Norte (los rodeos), doszło do największej katastrofy lotniczej w historii ludzkości, do dzisiaj. Dwa Bojingi 747. Jeden holenderskich linii KLM, drugi Pan-Am zderzyły się na pasie startowym, zabijając 583 osoby. Przeżyło jedynie 61 pasażerów samolotu Pan-Amu.

Błędną informacją jest to, że wyspa żyje tylko i wyłącznie z turystyki. Gospodarka Teneryfy oparta jest na rolnictwie i usługach, które mają najbardziej znaczący udział w dochodach wyspy. Znaczenie pozostałych sektorów gospodarki, w tym turystyka, jest także znaczące dla dalszego rozwoju.

Rolnictwo utrzymuje zarówno obszary wiejskie, jak i wartości kulturowe. W północnej części wyspy uprawiane są między innymi. pomidory i banany, w środkowej części (z częstymi opadami deszczu) ziemniaki, zboża i tytoń, w południowej części cebula.

Większość bananów na Wyspach Kanaryjskich pochodzi z Teneryfy. Roczna produkcja wynosi około 150 tysięcy ton, a plantacje obejmują 4200 hektarów. Nieco ponad 90 procent uprawy przeznaczone jest na rynek międzynarodowy.

Oprócz bananów duże znaczenia mają uprawy winogron, ziemniaków, awokado, mango, oraz kwiatów.

Także rybołówstwo jest ważną gałęzią gospodarki Teneryfy. Są tam drugie co do wielkości łowiska ryb w Hiszpanii.

Handel stanowi prawie 20 procent PKB, z czego większość wytwarzane jest w stolicy Santa Cruz. Przemysł generuje 10 procent PKB. Do największych zakładów należy rafineria, która dostarcza produkty ropopochodne dla archipelagu oraz Hiszpanii, Afryki i Ameryki. Teneryfa i Gran Canaria gromadzi ponad 80 procent obiektów przemysłowych i 90 procent pracowników zatrudnionych w tym sektorze gospodarki Wysp Kanaryjskich.

Teneryfa jest jednym z głównych ośrodków turystycznych świata i należy do nielicznych ośrodków turystycznych świata, w których sezon trwa cały rok.

Turystyka jest najbardziej rozpowszechniona na południu wyspy, gdzie jest wiele turystycznych miejscowości oraz dobrze rozwinięta infrastruktura.

Obszar znany jako Costa Adeje (od Los Cristianos do Playa Paraiso) ma największy potencjał turystyczny. Znajdują się tam hotele, centra handlowe, pola golfowe, restauracje, parki wodne i zwierzęce, obiekty kulturalne oraz piaszczyste plaże. Odcinek od Los Cristianos do Playa Del Duke możemy przejść na pieszo, długim na blisko 8 kilometrów deptakiem, tuż przy samym oceanie.

Znane jest także miasto Candelaria; jest to miejsce popularnych pielgrzymek do Sanktuarium Matki Boskiej z Candelari, patronki Wysp Kanaryjskich.

Przewijanie do góry